Get Adobe Flash player

Login Form



Home เรื่องน่ารู้ วิธีแสดงความเคารพพระ

วิธีแสดงความเคารพพระ

               ตามประเพณีนิยมสืบกันมาเราชาวพุทธยกระดับฐานะของพระไว้ในชั้นสูงเป็นผู้ควรเคารพและบูชา ในที่นี้จะแสดงวิธีการแสดงความเคารพพระ ตามจุดมุ่งหมายนั้น ก็เพื่อแสดงให้รู้ว่า ตนมีความเคารพนับถือด้วยกายและใจจริงพระในที่นี้ หมายถึง พระพุทธรูปรวมทั้ง ปูชนียวัตถุ มีสถูป เจดีย์ เป็นต้น  ๑ พระภิกษุ  สามเณรผู้ทรงเพศอุดมกว่าตน ๑ ในที่นี้จะแสดงวิธีการแสดงความเคารพพระเพียง     ๓ วิธี คือ
- ประนมมือ
- ไหว้
- กราบ
 
ประนมมือ คือการกระพุ่มมือทั้งสองประนมตั้งไว้ในระหว่างอกให้ตั้งตรงขึ้นไปข้างบนมีลักษณะคล้ายดอกบัวตูม ตรงกับคำภาษาบาลีว่า "ทำอัญชลี" เป็นการแสดงความเคารพ เวลาสวดมนต์ หรือฟังพระสวดและฟังเทศน์ เป็นต้น ใช้การประนมแบบเดียวกันทั้งผู้หญิงผู้ชาย
ไหว้ คือ การยกมือที่ประนมแล้วขึ้น พร้อมกับก้มหัวเล็กน้อย ไห้มือประยมจดหน้าผาก นิ้วหัวแม่มือทั้งสองอยู่ระหว่างคิ้ว ตรงกับคำที่กล่าวไว้ในภาษาบาลีว่า "นมัสการ" หรือ "วันทา"ใช้แสดงความเคารพพระเวลาท่านยืนหรือนั่งเก้าอี้ ไม่ใช้นั่งราบกับพื้นใช้เหมือนกันทั้งชายและหญิง
กราบ หมายถึงกราบหมอบราบลงกับพื้นพร้อมทั้งกระพุ่มมือเป็นการแสดงความเคารพ สูงสุดในบรรดาการแสดงความเคารพที่ปฏิบัติกันอยู่เป็นการรวมการประนมมือและ การไหว้เข้าด้วยกัน การกราบใช้ในกรณีเข้าไปแสดงความเคารพต่อหน้าพระพุทธรูป พระธรรมคัมภีร์ พระภิกษุสงฆ์เมื่อลาพระภิกษุสงฆ์กลับ เมื่อประเคนของพระภิกษุสงฆ์เสร็จแล้วเป็นต้น
 
การกราบที่ถูกวิธี ต้องใช้หลักที่เรียกว่า เบญจางคประดิษฐ์
เบญจางคประดิษฐ์ แปลว่าตั้งไว้เฉพาะซึ่งองค์ห้า คือ การกราบโดยใช้อวัยวะห้าส่วนจรดลงให้ติดกับพื้น คือเข่าทั้งสอง ฝ่ามือทั้งสอง และหน้าผากการกราบนี้มีวิธีปฏิบัติสำหรับชายและหญิงต่างกันดังนี้
 
วิธีกราบแบบชาย
ท่าเตรียมนั่งคุกเข่าให้หัวเข่าห่างกันประมาณ 1 คืบ นั่งทับส้นเท้าตั้งฝ่าเท้าทั้งสองขึ้นให้ตรง และชิดกัน ตั้งกายตรง
จังหวะที่ 1 ยกมือทั้งสองขึ้นประนมหว่างอก (ดูท่าประนมมือ)
 
จังหวะ ที่ 2 ยกมือที่ประนมแล้วขึ้นเสมอหน้า ไม่น้อมศีรษะลงมารับให้นิ้วหัวแม่ มือ จรดระหว่างคิ้ว (ดูท่าไหว้) นั่งท่านี้ เรียกว่านั่งท่าเทพบุตร
 
จังหวะที่ 3 หมอบลงกราบ (อภิวาท)โดยลดมือลง ให้มือทั้งสองเรียบลงมาตามลำตัว แล้วจึงค่อยยื่นฝ่ามือไปข้างหน้า (ไม่ใช่เสือกไปข้างหน้า) พร้อมทั้ง น้อมตัวลงขณะเดียวกันนั้น

ศอก  ให้วางต่อกับเข่าตรงไปข้างหน้า

ฝ่ามือ  ให้ วางราบกับพื้น ห่างกันประมาณ 1 ฝ่ามือเพื่อเว้นช่องไว้ให้หน้าผาก จรดพื้นได้ นิ้วทั้งหมดแนบชิดกัน
หน้าผาก ให้ วางลงแตะพื้นระหว่างฝ่ามือทั้งสองที่เว้นช่องไว้กะให้คิ้วอยู่ในระดับปลาย นิ้ว หัวแม่มือพอดี

หลัง  ให้ยืดออก เล็กน้อย กระทั่งแบนราบได้ระดับเดียวกัน อย่าให้หลังโกงเมื่อยกตัวขึ้นให้เงยหน้าตั้งตัวตรง

เริ่มจังหวะที่ 1-2-3 ใหม่ ติดต่อกันไป จนครบ 3 ครั้ง แล้วให้เงยหน้าทำจังหวะที่ 1 - 2 อีกครั้งหนึ่งจึงเสร็จพิธี
 
วิธีกราบแบบหญิง
ท่าเตรียม นั่งคุกเข่าราบโดยเหยียดหลังเท้าราบกับพื้นข้างหลัง ปลายเท้าทั้งสองทับกันเล็กน้อย แล้วนั่งทับลงไปบนฝ่าเท้านั้น ส่วนเข่าทั้งสองชิดกัน
จังหวะที่ 1 ยกมือทั้งสองขึ้นประนม (อัญชลี)
จังหวะที่ 2 ยกมือทั้งสองขึ้นเสมอหน้า ก้มศีรษะลงมารับเล็กน้อยให้นิ้วหัวแม่ มือจรดระหว่างคิ้ว (นมัสการ) นั่งท่านี้ เรียกว่านั่งท่าเทพธิดา
 
จังหวะที่ 3 หมอบลงกราบ (อภิวาท)โดยลดมือลง ให้มือทั้งสองเรียบลงมา ตามลำตัว พร้อมกับค่อยๆน้อมตัวลงตามขณะเดียวกันนั้น
 
ศอก  ให้งอพับวางลงขนาบเข่าทั้งสองไว้ไม่ใช่ต่อเข่าแบบชาย

ฝ่ามือ  ให้วางราบกับพื้น ห่างกันประมาณ 1 ฝ่ามือเพื่อเว้นช่องไว้ให้หน้าผากจรดพื้นได้ นิ้วทั้งหมดแนบชิดกัน

หน้าผาก ให้ วางลงแตะพื้นระหว่างฝ่ามือทั้งสองที่เว้นช่องไว้กะให้คิ้วอยู่ในระดับปลายนิ้ว หัวแม่มือพอดี

หลัง  ให้ยืดออก เล็กน้อย ให้แบนราบได้ระดับเดียวกัน ไม่โกงขึ้นมาเมื่อหน้าผากแตะพื้นแล้ว ให้เงยหน้าตั้งตัวให้ตรง

เริ่มจังหวะที่ 1-2-3 ใหม่ติดต่อกันไปจนครบ 3 ครั้ง แล้วให้เงยหน้าทำจังหวะที่ 1 และจังหวะที่ 2 อีกครั้ง จึงเสร็จพิธี
 
ข้อควรจำ
 -ในการกราบอวัยวะทุกส่วนต้องสัมพันธ์กัน ทำได้ถูกจังหวะ ไม่เก้ๆ กังๆ และไม่ขาดตอน จึงจะดูเป็นระเบียบและงามตา
 -แต่ละจังหวะต้องไม่เร็วนัก ไม่ช้านักเป็นจังหวะติดต่อกันพอดีๆ
 -ต้องฝึกหัดทำจากผู้รู้ดูจากผู้ชำนาญ แล้วฝึกฝนทำด้วยตนเองจึงจะคล่องแคล่วไม่เคอะเขิน
 -เวลากราบพร้อมๆกันหลายๆ คน ต้องคอยชำเลืองดู ทำให้พร้อมกันทุกจังหวะ จึงจะดูเรียบร้อย    งดงามก่อให้เกิดศรัทธาแก่ผู้พบเห็น
วิธีประเคนของพระ
การประเคนของพระ คือ การถวายทานทุกสิ่งทุกอยางแก่พระ โดยการถวายให้พระรับกับมือ ไม่อยู่ใกล้นัก ไม่อยู่ไกลนัก พอดีๆ กับการที่เราจยกแล้วยื่นมือไปประเคนพระ สิ่งของที่จะประเคนพระจะต้องไม่ใหญ่ และไม่หนักจนเกินไป ทั้งไม่เป็นวัตถุอนามาส ถ้าเป็นอาหารต้องถวายในเวลาก่อนเที่ยง เวลาเลยเที่ยงไปรับประเคนไม่ได้ ข้อปฏิบัติในการประเคนของพึงปฏิบัติดังนี้
- พึงนำของเข้าไปประเคนอยู่ห่างจากพระประมาณ ๑ ศอก จะนั่งหรือยืนแล้วแต่พระผู้รับ
- จับของที่จะประเคนด้วยมือทั้งสอง ยกขึ้นสูงนิดหนึ่งแล้วน้อมไปประเคนพระ ซึ่งท่านจะยื่นมือมารับ ถ้าผู้ประเคนเป็นผู้หญิง พระผู้รับท่านปูผ้ารับประเคนแล้ว ผู้ประเคนก็เอาของไปวางบนผ้ารับประเคนนั้น เสร็จแล้วพึงกราบหนหนึ่ง เป็นอันเสร็จการประเคน
หลักสำคัญของการประเคนของ คือ ต้องแสดงออกถึงความเคารพ ไม่ใช้เสือกใสให้ หรือทิ้งให้โดยอาการไม่แสดงความเคารพ

ซื้อสิทธิ์ขายเสียง

สำนักปฏิบัติธรรมดีเด่น                                    สำนักปฏิบัติธรรมดีเด่น                   ผลการปฏิบัติงานหน่วยอ.ป.ต.ดีเด่น                          วัดส่งเสริมสุขภาพ                                   วัดเขารูปช้าง